پروندهي «قتل عام فاكتور 8» در يك مستند گشوده ميشود
یک مستندساز با ساخت فیلمی، پرونده فروش فاکتورهای خونی آلوده به ایران از سوی شرکت فرانسوی «مریو» که موجب ابتلای تعدادی از ايرانيها به بیماری ایدز شد را به امید دست یافتن به حقوق بیماران، مجددا پیگیری کرده و تداوم حضور این شرکت در بازار داروی ایران را بررسی میکند.
نوید نامور کارگردان مستند «قتل عام فاکتور8» در گفتوگو با خبرنگار بخش سینمایی خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا)،درباره موضوع این فیلم يادآور شد: در سالهای 61و 63 شرکت فرانسوی «مریو»، تعدادی فاکتور 8 آلوده برای بیماران هموفیلی به ایران صادر میکند که این فاکتورهای خونی در سال 1364 رسوایی عظیمی را در کشور فرانسه به وجود میآورد. در واقع این شرکت با فاکتورهای 8 خود که به نقاط مختلف جهان صادر کرده بود، موجب الودگی چندین هزار نفر به ویروس ناقل بیماری ایدز شده که تنها در یک مورد،این شرکت 2000 نفر را در کشور فرانسه به ویروس اچ.ای.وی مبتلا کرده بود.
وي ادامه داد: در سال 64 دولت فرانسه از این فاجعه و رسوایی بزرگ مطلع شده که در همان سال منجر به استعفای نخست وزیر و برخی از اعضای کابینه شد. براساس بریده جراید و روزنامههای فرانسوی و امریکایی، دولت عراق در سال 1365 اقدام به جمعآوری بیماران مبتلا نموده است و این نشاندهنده آگاهی و اطلاع آنها از حادثه بوده است، در حالی که شرکت «مریو» این فاجعه را با هفت سال تاخیر و در سال 1371، طی نامهای رسمی به اطلاع وزیر وقت بهداشت ایران میرساند.
این مستندساز با بیان اینکه طبق اسناد و مدارک موجود، تاخیر در اعلام آلودگی فاکتورهای خونی به ایران، طبعات زیادی به همراه داشته است، گفت: در اثر این تاخیر 20 تن از همسران بیماران و چهار نفر از فرزندان آنها مبتلا به ایدز شدهاند. در عین حال بر اساس مطالعات علمی مقامات رسمی کشور، ژنوتیپ ویروس اچ.ای.وی موجود در بیماران هموفیلی کشور ما، با ژنوتیپ ویروس اچ.ای.وی سایر بیماران مبتلا فرق میکند که این میتواند نشان دهنده ابتلای بیماران هموفیلی از یک منشا باشد.
نامور در ادامه تصریح کرد: بر اساس پروتکل های جهانی، سلامت داروهای صادراتی باید به تایید کشور مبدا برسد و این یعنی وزارت بهداشت فرانسه رسما سلامت داروهای ارسالی به ایران را تایید كرده است، در حالی که متاسفانه ما به هیچ سندی دست نیافتیم که نشان دهنده اعلام آلودگی از سوی دولت فرانسه باشد و این موضوع علامت سوال بزرگی را در مقابل ما قرار داد.
کارگردان مستند «قتل عام فاکتور8» در بخش دیگری از گفتوگو با ایسنا، ضمن اشاره به عدم پرداخت غرامت به بیماران مبتلا به ایدز ایرانی از سوی شرکت فرانسوی، خاطرنشان كرد: با کمال تعجب شاهد این هستیم که وارثان شرکت «مریو» چند سالی است که در ایران به مبادلات دارویی مشغول هستند.
وی توضیح داد: در سال 2001 یک شرکت فرانسوی دیگر، سهام «مریو» را خریداری کرد. طبق قانون وقتی سهام یک شرکت یا موسسه خریداری میشود، تمام مسایل حقوقی آن به خریدار منتقل میشود. حتی شرکت خریدار روی وب سایت خود اعلام کرده است که «مریو» را خریداری کرده و این موضوع اصلا مورد پنهانی نیست و حتی در سیمای جمهوری اسلامی ایران هم به این موضوع اشاره شده است. حال جالب است که بدانید بر اساس مدارک موجود،از میان 10 کشوری که فاکتورهای خونی آلوده دریافت کردهاند، تنها ایران نتوانسته غرامت خود را دریافت کند و حتی چند سال پیش در عراق بیثبات و جنگزده هم بیماران موفق به دریافت غرامت شدند.
این مستندساز با ابراز تاسف از اینکه پیگیریها برای دریافت غرامت به نتیجه نرسیده است، بیان کرد:چند سال قبل دولت فرانسه با استناد به قوانین حقوقی این کشور اعلام کرد که به دلیل گذشت 10 سال از تاریخ وقوع جرم،این پرونده در فرانسه قابلیت پیگرد ندارد. گروه سازنده فیلم این سوال را مطرح کرده که آیا برای آنها که دم از حقوق بشر میزنند، جان انسانها مشمول مرور زمان میشود؟
نامور در بخش دیگری از این گفتوگو ضمن ابراز تاسف از مراودات مالي شركت وارث «مریو» با ايران اظهار کرد:جای بسی تاسف است که در این چند سال اخیر، وارث شرکت «مریو» در ایران کاملا فعال بوده و سالانه میلیونها دلار با دولت مراوده مالی داشته است. چه تضمینی وجود دارد شرکتی که تعهدات اخلاقی را بیش از این رعایت نکرده، دوباره مشکلزا نشود؟
وی در پاسخ به پرسش خبرنگار ایسنا درباره اینکه آیا ساخت این مستند به اطلاع نمایندگان آن شرکت در ایران، به منظور پاسخگویی به اتهامات رسیده است یا خیر؟، تصریح کرد:بله، ما در نامهای رسمی به دفتر نمایندگی این شرکت در ایران اعلام کردیم که قصد تورق این پرونده را داریم و میخواهیم آن را پیگیری کنیم و این حق شرکت مذکور است که در مقابل اتهامات وارد شده توسط طرف دیگر دعوی (آلودهشدگان و نمایندگان آنها)، با ارایه اسناد پاسخگو باشند،اما متاسفانه دوستان سیاست سکوت را پیشه کردهاند.
نامور خاطرنشان كرد: در هر حال شرکت مذکور در ایران به مراجع قضایی احضار گردیده و ما نیز در صدد آنیم که با همکاری وکلای صاحب نام و زبده ایرانی، هر کمکی که به قربانیان و خانوادههای جان باختگان میسر است،ارایه دهیم. در عین حال به نظر میرسد دولت كشورمان، با توجه به حجم فعالیتهای تجاری وارث «مریو» در ایران، به سادگی میتواند با تهدید بازار دارویی آنها و حتی جایگزینی شرکتهای رقیب و داروهای مشابه، به گونهیی که به زندگی و سلامت بیماران نیازمند به داروها صدمهای وارد نشود،اقدامات مهمی را برای احقاق این حق ملی فراهم آورد.
این مستند ساز در پايان سخنانش بيان كرد: جالب است که بدانید وزیر خارجه فعلی فرانسه از مطلعین بزرگ در پرونده خونهای آلوده بوده و چندینبار به عنوان یکی از اعضای کابینه وقت فرانسه، در مراجع قضایی پاسخگو بوده است و توجه مسوولین وزارت امور خارجه کشورمان به این موضوع اهمیت دارد.
به گزارش ایسنا، عوامل مستند «قتل عام فاکتور8» عبارتند از: نویسنده و کارگردان:نوید نامور،مشاور پزشکی و دستیار کارگردان:دکتر کامران سرامی پور،مدیر تصویر برداری:مهدی ایل بیگی،پژوهشگر و مشاور کارگردان،نغمه عافیت،عکاس:مریم مایین.
